Process Safety Lifecycle IEC61511 / IEC-61511 / IEC 61511
Process Safety Lifecycle IEC61511 / IEC-61511 / IEC 61511
Ben jij er ook van overtuigd dat een plant pas écht veiliger wordt als je onzichtbare process safety risico’s zichtbaar maakt en dat je daarmee gerichte acties kan ondernemen om die risico’s te verlagen? Dat je dat bereikt als je álle fases van de process safety lifecycle doorloopt die in de richtlijn IEC 61511 Functional safety – Safety instrumented systems for the process industry sector worden beschreven? En dat je daarmee dan ook compliant bent aan de BRZO wetgeving?
Bij procesveiligheid/process safety gaat het om het voorkomen van incidenten waarbij ongecontroleerd energie of product uit de installatie vrijkomt (LOC, loss of containment). De impact van LOC is vaak groot en kan consequenties hebben voor mensen, milieu of de procesinstallatie zelf. Om te beginnen is het belangrijk om een goed process safety managementsysteem te hebben waarbij bewust met process safety risico’s wordt omgegaan. Een goed uitgangspunt hierbij zijn de risk based process safety management principes van de Center for Chemical Process Safety (CCPS):
-
Commitment aan Process Safety
-
Het begrijpen en onderkennen van process safety risico’s
-
Het managen van risico’s
-
Het leren van incidenten
In 1995 publiceerde de Britse Health and Safety Executive (HSE) een rapport waarin ze de oorzaken van verschillende process safety incidenten en arbeidsongevallen hebben onderzocht naar aanleiding van het falen van besturings-/automatiseringssystemen.
Deze studie heeft inzichtelijk gemaakt waar en met welke frequentie fouten optreden in het proces vanaf ontwerp tot en met onderhoud van safety systemen. En net als bij onze visie “het zichtbaar maken van onzichtbare risico’s, zodat je gerichte acties kan ondernemen om die risico’s te verlagen”, leidde het zichtbaar maken van deze fouten tot het besef dat je plant alleen veiliger wordt als je in álle fases van de levensduur van een plant rekening houdt met veiligheid: de (process) safety lifecycle. Dit heeft vervolgens weer geleid tot de internationale norm IEC 61511 voor Functional safety waarin dit is vastgelegd.
En dat is dan ook de reden dat wij de principes van de safety lifecycle en de daaraan gerelateerde standaard omarmen en tot onze missie hebben gemaakt. Het focussen op álle fases van de process safety lifecycle. De lifecycle is verdeeld in drie hoofdfases:
1 – Definitie fase
Hierin worden risico’s worden geanalyseerd en beoordeeld. De focus ligt hierbij op het verminderen van fouten door onjuiste specificaties. Dit doen we door kwantitatieve risicoanalyses (QRA’s), veiligheidsstudies (PHA) en risicoreductietechnieken (LOPA) die resulteren in een juiste specificatie van de veiligheidssystemen (SRS).
2 – Implementatie fase
In deze fase ligt de focus op het minimaliseren van fouten in het ontwerp en het in bedrijf nemen van de safety systemen. Dit doe je door procedures, alarmen, mechanische beveiligingen en besturingssysteem (DCS) interlocks te ontwerpen. Wanneer dat nodig is worden in deze fase ook de Safety Shutdown Systemen ontworpen en de daarbij behorende ontwerpdocumenten gemaakt zoals SIL berekeningen en verificaties, SIF designs, Safety Requirement Specifications (SRS), Cause & Effect diagrammen en test procedures
3 – Operationele en onderhouds (O&M) fase
In deze fase ligt de focus op het minimaliseren van risico’s tijdens het gebruik en onderhoud van de safety systemen in de plant. Hierbij dien je bij te houden en vast te leggen hoe vaak er aanspraak wordt gemaakt op sensoren, transmitters en afsluiters in het safety systeem, hoe vaak er fouten optreden, hoe vaak er overbruggingen worden ingezet en hoe vaak het systeem getest is. Al deze gegevens zijn in de definitie (studie) fase aangenomen. In de O&M fase bepaal je hoe goed je aannames in de studiefase zijn geweest. In deze fase dien je ook nog vast te leggen hoe je met wijzigingen omgaat aan Safety Shutdown Systemen nàdat deze voor de eerste keer in bedrijf zijn genomen (Management of Change; MOC).
In de praktijk is dit een (arbeids)intensieve klus die zonder de hulp van daarvoor ontworpen software vrijwel onmogelijk is. Wij werken met aeShield® waarmee digitale transformatie van de IEC 61511 Lifecycle realiteit wordt.
Meer weten over aeShield®, klik dan hier.
Wil je meer weten over Process Safety Lifecycle en wat pro6com hierin kan betekenen voor jouw plant?
Veelgestelde vragen over Process Safety Lifecycle
De Process Safety Lifecycle beschrijft de volledige levenscyclus van veiligheidsfuncties binnen een procesinstallatie, van het identificeren van risico’s tot het beheren van veiligheidsfuncties tijdens de operationele fase.
Volgens IEC 61511 bestaat deze lifecycle uit een reeks stappen waarin onder andere wordt gekeken naar:
-
risicoanalyse van het proces
-
ontwerp van beschermlagen
-
implementatie van veiligheidsfuncties
-
testen en onderhoud van systemen
-
beheer van wijzigingen gedurende de levensduur van de installatie
Het doel van deze lifecycle is om ervoor te zorgen dat veiligheidsfuncties niet alleen correct worden ontworpen, maar ook gedurende de volledige levensduur van de installatie betrouwbaar blijven functioneren.
Veel veiligheidsfuncties worden zorgvuldig ontworpen, maar verliezen in de loop van de tijd hun effectiviteit doordat installaties veranderen.
Bijvoorbeeld door:
-
modificaties in het proces
-
wijzigingen in besturingssystemen
-
veranderingen in operationele procedures
-
verouderde documentatie
Lifecyclebeheer zorgt ervoor dat deze veranderingen systematisch worden beheerd en dat veiligheidsfuncties blijven aansluiten op de oorspronkelijke risicoanalyse.
Daarmee voorkomt lifecyclebeheer dat beschermlagen ongemerkt hun effectiviteit verliezen.
IEC 61511 biedt een gestructureerd kader voor het ontwerpen en beheren van instrumentele veiligheidsfuncties in de procesindustrie.
De norm beschrijft hoe organisaties:
-
risico’s systematisch analyseren
-
benodigde risicoreductie bepalen
-
veiligheidsfuncties ontwerpen
-
systemen testen en onderhouden
-
wijzigingen gedurende de lifecycle beheren
Door deze stappen te volgen ontstaat een consistent proces waarin risicoanalyse, engineering en operationeel beheer op elkaar aansluiten.
In bestaande installaties zien we vaak dat de verschillende stappen in de lifecycle niet meer goed op elkaar aansluiten.
Bijvoorbeeld doordat:
-
risicoanalyses verouderd zijn
-
engineeringdocumentatie niet meer overeenkomt met de installatie
-
wijzigingen niet volledig zijn doorgevoerd
-
verantwoordelijkheden voor veiligheidsfuncties onduidelijk zijn
- functionele tests niet of niet op tijd worden uitgevoerd
Daardoor ontstaat onzekerheid over de werkelijke prestaties van beschermlagen. Het herstellen van deze samenhang is vaak een belangrijke stap om procesveiligheid weer aantoonbaar te maken.
Naarmate installaties complexer worden, wordt het steeds moeilijker om overzicht te houden over alle veiligheidsfuncties en beschermlagen.
Daarom wordt lifecyclebeheer steeds vaker ondersteund met digitale systemen die inzicht geven in:
-
veiligheidsfuncties en hun relatie met risicoanalyses
-
testresultaten en onderhoudsstatus
-
wijzigingen in installaties
-
prestaties van beschermlagen
Door deze informatie centraal te beheren ontstaat beter inzicht in de betrouwbaarheid van het veiligheidssysteem. Meer weten hoe je de lifecycle digitaal transformeert? Bekijk onze aeShield pagina
Pro6com ondersteunt organisaties bij het ontwerpen, implementeren en verbeteren van de process safety lifecycle binnen industriële installaties.
Daarbij richten we ons op de samenhang tussen risicoanalyse, engineering en operationeel beheer. Onze ondersteuning kan onder andere bestaan uit:
-
het structureren van de safety lifecycle volgens IEC 61511
-
het analyseren van bestaande installaties
-
het verbeteren van documentatie en lifecyclebeheer
-
het inzichtelijk maken van beschermlagen en veiligheidsfuncties
Zo helpen we organisaties om procesveiligheid niet alleen in projecten, maar gedurende de volledige levensduur van installaties aantoonbaar te beheersen.
