Energietransitie
We staan als mensheid waarschijnlijk voor de grootste uitdaging ooit: het beperken van de opwarming van de aarde door het veranderende klimaat. Want inmiddels zijn de meeste mensen er wel van overtuigd dat die opwarming te wijten is aan de mens en de industrialisatie en daarbij gebruikte fossiele brandstoffen. Fossiele brandstoffen, zoals gas, olie en kolen produceren bij verbranding CO2. En CO2 in de atmosfeer zorgt voor een soort isolatiedeken, waardoor de aarde langzaam maar zeker opwarmt.
En om dat tij te keren is het nodig om door een Energietransitie te gaan: van het fossiele tijdperk naar het niet-fossiele tijdperk.
Bij pro6com zijn we ons heel bewust van het tijdperk waar we in zitten. In onze visie willen we plants veiliger en efficiënter maken, met als ultieme doel plants te maken die voor hun energie- en grondstoffenvoorziening niet meer afhankelijk zijn van fossiel. Daarbij speelt technologie een sleutelrol. En binnen technologie zien wij een belangrijke taak weggelegd voor procestechnologie / process engineering. Het draait hierbij om moleculen om te zetten in andere moleculen. Op de meest efficiënte manier. Hier kan energie bij nodig zijn of energie bij vrijkomen. En ook dat moet op de meest efficiënte manier.
De eerste stap om de Energietransitie realistischer te maken is het besparen van energie. Want wat je niet nodig hebt hoef je ook niet te maken. Dit zou ongeveer betekenen dat van 2009 tot 2050 het energieverbruik met ongeveer 85% gereduceerd moet worden door efficiencyverbeteringen. De overgebleven energievraag zou dan voor ongeveer 75% kunnen worden ingevuld met duurzame energiebronnen en 25% uit niet duurzame bronnen.
Voor de volgorde van de implementatie van energiebesparende maatregelen wordt vaak gebruik gemaakt van het principe van de Trias Energetica.
In de eenvoudigste vorm ziet de Trias Energetica er zo uit:
Stap 1 Beperk de energievraag
Stap 2 Gebruik energie uit hernieuwbare (duurzame) bronnen
Stap 3 Gebruik eindige(fossiele) energiebronnen efficiënt
Wil je meer weten over de noodzaak tot energiebesparing?: Download dan het e-book: in 5 stappen naar het optimale proces.
Wil je meer weten over energietransitie en wat pro6com hierin voor jouw plant kan betekenen?
Veelgestelde vragen over de energietransitie
Bij energietransitie kijken wij niet alleen naar nieuwe energietechnologieën, maar naar het gehele proces.
Onze aanpak richt zich op:
-
het zichtbaar maken van verborgen energieverliezen
-
het analyseren van procesdynamiek en stabiliteit
-
het beoordelen van veiligheidsrisico’s bij proceswijzigingen
-
het vertalen van plannen naar technisch uitvoerbare oplossingen
Zo zorgen we dat energietransitie niet alleen ambitieus is, maar ook veilig, efficiënt en praktisch realiseerbaar binnen bestaande installaties. Wij hanteren een zelf ontwikkelde 5-stappen methodiek om de energie-efficiency te verhogen.
Veel energietransitieprojecten stranden niet op technologie, maar op de complexiteit van industriële processen.
In de praktijk zien we vaak dat projecten worden afgeremd door:
-
onvoldoende inzicht in procesdynamiek
-
onderschatting van veiligheidsaspecten
-
versnipperde besluitvorming tussen afdelingen
-
onduidelijkheid over technische haalbaarheid
Daardoor blijven plannen soms steken in studies zonder praktische implementatie. Door energietransitie te benaderen vanuit procesengineering, procesveiligheid en operationele realiteit, wordt het traject beter uitvoerbaar.
Veel energietransitieprojecten richten zich primair op CO₂-reductie of energie-efficiëntie. In industriële installaties moeten echter ook andere aspecten worden meegenomen.
Nieuwe energiedragers of proceswijzigingen kunnen invloed hebben op:
-
procesveiligheid
-
betrouwbaarheid van installaties
-
operationele stabiliteit
-
compliance met veiligheidsnormen
Daarom is het essentieel om energietransitie te combineren met een systematische analyse van procesrisico’s en beschermlagen. Alleen dan ontstaat een oplossing die duurzaam én veilig is.
In veel organisaties begint energietransitie met technologie. In de praktijk is het vaak effectiever om eerst inzicht te krijgen in het bestaande proces.
Belangrijke vragen zijn bijvoorbeeld:
-
waar gaat energie in het proces verloren?
-
welke processtappen bepalen het grootste energieverbruik?
-
waar ontstaan variaties of inefficiënties?
Door eerst de procesdynamiek en energieverliezen zichtbaar te maken, ontstaat een realistischer beeld van waar verduurzaming daadwerkelijk effect heeft. Pas daarna wordt duidelijk welke technische oplossingen het meeste rendement opleveren.
Wanneer een procesinstallatie wordt aangepast voor nieuwe energiedragers of energiebronnen, kunnen de oorspronkelijke ontwerpcondities veranderen. Dat kan nieuwe risico’s introduceren die in het oorspronkelijke ontwerp niet waren voorzien.
Bijvoorbeeld:
-
andere thermische eigenschappen van brandstoffen
-
gewijzigde procesdrukken of temperaturen
-
nieuwe explosie- of reactiviteitsrisico’s
-
veranderde dynamiek in regelkringen of installaties
Daarom is het belangrijk om wijzigingen systematisch te toetsen met methodieken zoals HAZOP, LOPA of SIL-analyses. Zo blijft duidelijk welke beschermlagen nodig zijn om risico’s te beheersen.
Voor de procesindustrie betekent energietransitie veel meer dan alleen het vervangen van fossiele brandstoffen door duurzame energie. Het gaat vaak om ingrijpende veranderingen in processen, installaties en energiestromen.
Denk bijvoorbeeld aan:
-
elektrificatie van processen
-
toepassing van waterstof of andere alternatieve energiedragers
-
integratie van hernieuwbare energiebronnen
-
verbetering van energie-efficiëntie in bestaande installaties
Deze veranderingen beïnvloeden niet alleen het energiegebruik, maar ook de procesdynamiek, stabiliteit en veiligheid van installaties. Energietransitie is daarom in essentie een procesvraagstuk, niet alleen een energievraagstuk.
